Potencjalni nabywcy nowego komputera lub osoby samodzielnie budujące komputer do gier zawsze stają przed pytaniem, czy procesor powinien pochodzić od AMD czy od Int ela i która z tych dwóch platform jest lepsza. W poniższym artykule przyjrzymy się bliżej temu pytaniu, wymienimy zalety i wady obu producentów i wyjaśnimy, która platforma jest odpowiednia dla jakiego profilu użytkowania.

Migawka: Wspomniane w artykule produkty, ceny, udziały w rynku itp. opierają się na danych z października 2021 r. i mogą nie być aktualne w późniejszym okresie.

1 Intel czy AMD – Dawid przeciwko Goliatowi?

Intel jest jednym z, jeśli nie najbardziej znanym, producentem układów scalonych i odegrał ogromną rolę w sukcesie komputera PC, jaki znamy dzisiaj. Liczne procesory x86 takie jak 386, 486, Pentium czy Xenon pochodzące od producenta półprzewodników z Doliny Krzemowej wielokrotnie na nowo definiowały wydajność komputerów PC.

Intel to jednak nie tylko producent procesorów x86, ale także innych półprzewodników, takich jak chipsety do płyt głównych, adaptery WLAN i LAN, a także pamięci flash.

Advanced Micro Devices, Inc (AMD), również ze słonecznej Kalifornii, może pochwalić się podobnie długą, choć do ostatnich lat nie tak udaną historią firmy. AMD od dawna znane jest jako producent tanich, ale niezbyt wydajnych zamienników procesorów, choć obszary działalności firmy obejmują również układy pamięci, chipsety do płyt głównych, adaptery sieciowe, a nawet układy graficzne dzięki zakupowi firmy ATI. W porównaniu z Intelem, AMD przez długi czas było na minusie, ale w ostatnich latach udało się znacznie poprawić sytuację.

1.1 Grafika AMD i potężne procesory, takie jak Ryzen czy Threadripper

Patrząc na penetrację procesorów x86 w okresie od 212 do 2021 roku, AMD podwoiło swój udział w rynku w tym segmencie z nieco ponad 20 procent początkowo do ponad 40 procent, podczas gdy Intel stracił zyski AMD w tym samym okresie.

Dobrze wiedzieć: Na rynku konsol AMD jest bezkonkurencyjne. Czy to PlayStation 4, Xbox One, czy nowa generacja konsol PlayStation 5 i Xbox Series X: serce procesora od AMD bije we wszystkich konsolach do gier.

Pozytywny rozwój dla AMD to przede wszystkim zasługa procesorów Ryzen firmy AMD, które nie tylko dogoniły porównywalne modele Intela pod względem ceny, ale także pod względem wydajności, a nawet w międzyczasie je wyprzedziły. Dzięki nawet 16 rdzeniom w przypadku topowych modeli w segmencie desktopowym i do 64 rdzeni w segmencie profesjonalnym w przypadku Ryzen Threadripper, wieczny wicelider przynajmniej dogonił czołowego psa Intela, a nawet wyprzedził go w ważnym sektorze gier w niektórych benchmarkach.

2. różnice między procesorami

Podstawową budowę procesora opisaliśmy już w artykule „Co to jest procesor“, więc w tym momencie zagłębimy się jedynie w podstawowe różnice pomiędzy desktopowymi procesorami od AMD i Intela.

Obaj producenci sprzedają zarówno aktualne, jak i nieco starsze procesory o szerokim przeznaczeniu. Ze względu na obfitość generacji i funkcji, ograniczymy się zatem do obecnej generacji z października 2021 roku.

2.1 AMD Ryzen 5000 Series

W chwili pisania tego tekstu AMD produkuje już swoje procesory w procesie technologicznym 7 nanometrów, podczas gdy Intel wciąż korzysta z technologii 14 nm, która jest dwukrotnie większa, ale obecnie przechodzi na proces 10 nm. Procesory AMD mogą więc pomieścić więcej układów na mniejszej powierzchni przy niższym zużyciu energii. Funkcje takie jak Extended Frequency Range (XFR), automatyczne podkręcanie przy odpowiednim chłodzeniu czy Precision Boost Overdrive (PBO), dzięki której można zwiększyć napięcie dla procesora w celu jego podkręcenia, to kolejne cechy szczególne serii Ryzen.

Co to jest proces nanometrowy? Procesory są produkowane przy użyciu litografii EUV. Wielkość struktur określana jest w nanometrach. Im mniejsza struktura, tym mniejszy obszar procesora. Im mniejsza struktura, tym mniejsza powierzchnia procesora i tym bardziej opłacalna jest produkcja odpowiednich procesorów. Mniejsze struktury zapewniają również, że procesor wymaga mniejszej mocy.

AMD dzięki serii Ryzen 5000 dogoniło Intela pod względem wydajności i może pokryć szeroki zakres wydajności. Procesory z tej serii są dostępne z 6, 8, 12, a nawet 16 rdzeniami. Starsze 4-rdzeniowe modele nadal bazują na poprzedniej serii.

Cechą szczególną są procesory z przyrostkiem „G“ oznaczającym grafikę. Procesory te posiadają również jednostkę graficzną o nazwie Radeon Graphics. Zintegrowana karta graficzna jest w stanie wyświetlić starsze gry w rozdzielczości Full HD z obniżonymi detalami przy znośnej liczbie klatek na sekundę. Jednak wydajność zintegrowanego GPU nie jest wystarczająca dla pełnoprawnego komputera do gier i aktualnych tytułów gier. Szczególnie w przypadku notebooków zintegrowana grafika jest mimo wszystko rozsądnym rozwiązaniem, ponieważ technologia ta pozwala zaoszczędzić miejsce i energię w porównaniu do drugiej karty graficznej.

Wybrane, aktualne procesory AMD:

	Entry-level	Klasa średnia	Klasa wyższa	Highend
Seria	Ryzen 3	Ryzen 5	Ryzen 7	Ryzen 9
Rdzenie	4	6	8	8-16
Cena	100 do 150 Euro	150 do 300 Euro	300 do 400 Euro	450 do 800 Euro
Przykładowy procesor	AMD Ryzen 3 2200G	AMD Ryzen 5 5600X	AMD Ryzen 7 5700	AMD Ryzen 9 5900X

Ceny są jedynie orientacyjne i ulegają wahaniom, częściowo ze względu na obecne wąskie gardła w dostawach towarów z Azji, czasem bardzo znaczącym.

2.2 Intel Rocket Lake

W porównaniu z obecną, 11. generacją Intela „Rocket Lake“, nazwa produktu Intel Core ix -11xxx, produkowaną w procesie 14nm, procesory AMD mają lepszą efektywność energetyczną na wat i dzięki temu są bardziej ekonomiczne, a w niektórych obszarach nawet szybsze od porównywalnego procesora Intela. Niemniej jednak obecne procesory Intela nie są staromodne i błyszczą ogromną wydajnością i wyższym taktowaniem niż procesory AMD, zwłaszcza w jednowątkowości. Za taki stan rzeczy odpowiada Turbo Boost Max. Dzięki tej technologii procesor może podkręcić jeden z rdzeni do pracy jednowątkowej, o ile pozwala na to temperatura procesora i zadania pozostałych rdzeni. Z kolei Adaptive Boost jest zarezerwowany tylko dla niektórych modeli Core i9 i taktuje procesor o 300 MHz wyżej, jeśli pozwala na to temperatura procesora.

Wlistopadzie 2021 roku Intel planuje wprowadzić 12 generację z Alder Lake, a wraz z nią nowy wzrost wydajności.

Intel oferuje również szeroki zakres wydajności procesorów, począwszy od podstawowego Core i3 do najwyższej klasy Core i9 dla procesorów do komputerów stacjonarnych i może dostarczyć do 12 rdzeni.

Wszystkie obecne procesory Intela bez przyrostka „F“ w nazwie produktu zawierają zintegrowany układ graficzny UHD, który jednak w porównaniu wydajności 3D nie jest w stanie dotrzymać kroku zintegrowanym układom graficznym AMD ani samodzielnym kartom graficznym. Ponownie, w przypadku ekonomicznych, cichych systemów i notebooków, zintegrowane układy graficzne są absolutnym plusem.

Aktualne, wybrane procesory Intela:

Kategoria	Entry-level	Klasa średnia	Klasa wyższa	Highend
Seria	Core i3	Core i5	Core i7	Core i9
Rdzenie	4	6	8	8-12
Cena	100 do 150 Euro	150 do 300 Euro	300 do 400 Euro	400 do 800 Euro
Przykładowy procesor	Intel Core i3 10100	Intel Core i5-11400F	Intel Core i7 11700KF	Intel Core i9-11900K

Ceny są jedynie orientacyjne i ulegają wahaniom, częściowo ze względu na obecne wąskie gardła w dostawach towarów z Azji, czasem bardzo znaczącym.

2.3 Oznaczenia procesorów

Zarówno AMD jak i Intel stosują oznaczenia, które pozwalają wyciągnąć wnioski na temat serii, procesora i możliwości.

Typowe oznaczenie AMD to:

AMD Ryzen 5 5600X

Najpierw pojawia się nazwa (Ryzen), potem klasa – Ryzen 5. Kolejna liczba opisuje generację (tutaj 5), a po niej następuje oznaczenie wydajności (600). Przyrostek na końcu ma następujące znaczenie:

• X = wydajny procesor o wyższych częstotliwościach boost i lepszy do podkręcania.
• T = procesor energooszczędny
• G = z zintegrowaną jednostką graficzną

Dalsze uwagi dotyczące oznaczeń procesorów AMD

W przypadku Intela struktura jest podobna:

Intel Core i5-11400F

Na początku jest marka (Intel Core), potem oznaczenie (i5), a następnie generacja (tutaj 11.). Po tym następuje numer procesora (400) i wreszcie przyrostek (tutaj F) o następującym znaczeniu:

• F = procesor bez zintegrowanej jednostki graficznej
• G = procesor z wbudowaną jednostką graficzną
• K = procesor z możliwością podkręcania

Dalsze wskazówki dotyczące oznaczania procesorów Intel

2.4 Różne gniazda i chipsety

Zarówno Intel jak i AMD używają własnych gniazd i chipsetów dla płyt głównych. Wybór procesora determinuje więc również wybór płyty głównej. AMD nadal używa używanego od kilku lat gniazda AM4, natomiast Intel dla większości procesorów z serii Core I stosuje gniazdo LGA1200.

Jednak obaj producenci w najbliższym czasie ponownie zmienią gniazdo dla nowszych modeli procesorów. Nadzieja na inwestowanie w przyszłość w celu ewentualnej modernizacji przy obecnej płycie głównej jest złudna. Za być może trzy lata procesory kompatybilne z własnym gniazdem będą jedynie przecenionymi wolnymi sprzedawcami, przez co modernizacje będą nie tylko drogie, ale i nieopłacalne pod względem wzrostu wydajności.

Dlatego wszyscy liczący się producenci płyt głównych oferują płyty główne zgodne zarówno z procesorami Intela, jak i AMD, przy czym płyty z procesorami AMD są oferowane w nieco niższych cenach. Pod względem zakresu funkcji nie ma znaczących różnic w obecnych seriach obu platform. Intel może zapunktować dzięki Thunderbolt jako kolejnej technologii do USB-C, natomiast AMD przede wszystkim przemawia do graczy dzięki Smart Access Memory. W połączeniu z nowszą kartą graficzną RX producenta, procesor AMD może uzyskać bezpośredni dostęp do pamięci RAM karty graficznej Radeon, co daje przewagę wydajnościową w niektórych grach.

Co jest odpowiednie do jakiej aktywności?

Różnice w wydajności procesorów są bardzo zależne od tego, co i jak jest testowane. Dobry przegląd wydajności można znaleźć na przykład w CPU Buying Guide 2021: AMD and Intel Processors in Test Comparison autorstwa PC Games Hardware, a także w rankingach procesorów autorstwa Computerbase.

AMD oferuje nieco lepszą wydajność wielowątkową i lepszą efektywność energetyczną w porównaniu z porównywalnym modelem procesora Intela, podczas gdy Intel może zabłysnąć lepszą wydajnością jednowątkową, a także oferuje szerszy wybór układów w segmencie niższej wydajności dla tanich komputerów biurowych.

Decyzja AMD czy Intel jest jednak obecnie skomplikowana, ponieważ upragnione procesory AMD nie są dostępne w ogóle lub tylko po zawyżonych cenach z powodu wąskich gardeł dostaw z Azji, natomiast Intel nieznacznie obniżył ceny wielu modeli, aby zwiększyć popyt na swoje układy. Dla wielu kupujących pytanie brzmi więc raczej: co jest obecnie dostępne w uczciwej cenie?

Co więcej, procesor nie jest jedynym czynnikiem, który decyduje o ogólnej wydajności systemu. Inne czynniki, takie jak wielkość pamięci RAM, zastosowana pamięć masowa (dysk twardy, SSD, PCIe-SSD), a w przypadku gier także procesor graficzny karty graficznej, są istotnymi kryteriami przy zakupie peceta, a tym samym przy wyborze platformy Intela lub AMD.

Do zwykłego komputera biurowego z klasycznymi zadaniami biurowo-internetowymi lub do streamingu w zasadzie wystarczy procesor z 4 rdzeniami, taki jak Intel Core i3 lub AMD Ryzen 3. Ponieważ większość procesorów Intela posiada również prostą jednostkę graficzną UHD, często można w tym przypadku zaoszczędzić na zakupie karty graficznej.

Ale gdy tylko potrzebujesz nieco większej wydajności do multimediów i gier, możesz mieć 6 lub nawet 8 rdzeni. Komputer do gier i inne zadania wymagające intensywnych obliczeń znacznie zyskują na „większej“ mocy obliczeniowej dzięki zwiększonej liczbie rdzeni. Do takich systemów należy również wybrać odpowiednią kartę graficzną, która będzie pasowała do współczynnika wydajności procesora. Naszym zdaniem AMD oferuje obecnie lepszy pakiet ogólny z procesorami Ryzen 5 i Ryzen 7 i dlatego jest coraz częściej wybierany przez graczy, chociaż Intel Core i5-11400F oferuje obecnie najlepszy stosunek ceny do wydajności.

Do skomplikowanego renderowania 3D, edycji wideo, przetwarzania obrazów z bardzo dużymi plikami graficznymi i innych zadań obciążających procesor nigdy nie może zabraknąć mocy obliczeniowej, którą zaspokajająwysokiej klasy procesory AMD Ryzen 9 i Intel Core i9. Jednak takie systemy kosztują 4000 euro i więcej, jeśli wszystkie komponenty są dostrojone do wydajności procesora.

4. wnioski.

AMD i Intel wciąż prowadzą wyścig o najszybszy procesor w sektorze desktopów w 2021 roku. Nie można wskazać jednoznacznego zwycięzcy. Obie platformy mają dyscypliny, w których nieznacznie wyprzedzają konkurencję. Obecnie procesory AMD są nieco bardziej zaawansowane w rozwoju, natomiast Intel w swojej 11. generacji w zasadzie podrasował tylko drobne szczegóły i prędkość zegara.

W przypadku notebooków Intel obecnie nadal ma większy udział w rynku ze względu na duży wybór różnych laptopów. Jednak i ta przewaga może się zmienić w najbliższych miesiącach, gdyż seria AMD Ryzen 5000 oferuje również wydajne i przede wszystkim energooszczędne procesory mobilne dla ultra-notebooków ze zintegrowanymi jednostkami graficznymi.

Nasza rada brzmi zatem: zdecyduj się na klasę wydajności i zdecyduj się na cenę oraz dostępność. W codziennej pracy, a także w grach, różnica w obrębie porównywalnej klasy procesora między AMD a Intelem jest wymierna, ale często niezauważalna.