Jeśli masz dość kupowania gotowego peceta, możesz złożyć swój własny komputer. Warunkiem koniecznym do uzyskania wymarzonego peceta „zrób to sam“ jest jednak podstawowa znajomość architektury sprzętu, dlatego początkujący zwykle ponoszą porażkę, gdy przychodzi do wyboru odpowiednich komponentów. Niemniej jednak samodzielne zbudowanie komputera to nie czary. W tym artykule dowiesz się wszystkiego, co musisz wiedzieć o „budowie i działaniu komputera“, a także wyjaśnimy, co dzieje się wewnątrz Twojego komputera.

1 Struktura komputera w skrócie

1.1 Procesor / CPU – serce komputera

Sercem komputera jest procesor, tzw. CPU („Central Processing Unit“). Znajduje się on na specjalnym gnieździe na płycie głównej i jest wyposażony w dodatkowy wentylator do chłodzenia. Wiodącymi producentami procesorów są firmy AMD i Intel.

Procesor wykonuje wszystkie obliczenia potrzebne do działania komputera i ma do tego celu jednostkę sterującą i arytmetyczną. Do tego celu wykorzystywany jest system binarny, składający się wyłącznie z cyfr 0 i 1, za pomocą którego można wykonywać wszystkie operacje matematyczne (np. dodawanie czy mnożenie).

Dobrze wiedzieć: Im więcej operacji arytmetycznych na sekundę może wykonać procesor, tym jest on potężniejszy.

1.2 Płyta główna – mózg

Płyta główna jest jednym z podstawowych elementów komputera, ponieważ to właśnie na niej są podłącz one i połączone ze sobą wszystkie pozostałe podzespoły. Oprócz gniazda procesora oraz złącz dla zasilacza i dysków, znajdują się tam również gniazda dla pamięci głównej oraz różnych kartrozszerzeń.

Wybierając płytę główną, zawsze należy upewnić się, że wybrany procesor również będzie na niej pracował. Innymi słowy, procesor musi pasować do gniazda na płycie głównej.

Większość obecnych procesorów Intela wymaga gniazda 1151, natomiast nowoczesneprocesory AMD potrzebują gniazda AM4.

Płyty główne oferowane są w wielu odmianach i przedziałach cenowych. Przy zakupie należy jednak zwrócić uwagę na to, aby dla urządzeń peryferyjnych dostępny był przynajmniej jeden interfejs cyfrowy (display port lub DVI) oraz jak najwięcej portów USB.

1.3 Pamięć robocza / RAM – pamięć krótkotrwała

Pamięć główna, w skrócie RAM („Random Access Memory“), to szybka pamięć tymczasowa, w której system operacyjny tymczasowo przechowuje uruchomione procesy i aplikacje. Każdy program, który otwierasz w trakcie pracy na komputerze, najpierw przechowuje dane w pamięci RAM. Po wyłączeniu lub ponownym uruchomieniu komputera jest ona automatycznie opróżniana i miejsce w niej zostaje ponownie zwolnione.

W obecnych modelach komputerów wielkość pamięci RAM wynosi od 4 do 16 GB. Choć obecnie dostępne są również moduły o pojemności 32 lub 64 GB, są one nadal bardzo drogie.

Możesz łatwo dowiedzieć się, ile pamięci RAM jest zainstalowane w ustawieniach systemowych komputera:

.

Wskazówka: Często można uzyskać dodatkową szybkość, instalując dwa małe paski pamięci zamiast jednego dużego (na przykład 8 GB dwa razy zamiast 16 GB).

1.4 Dysk twardy – pamięć długoterminowa

Dysk twardy (HDD) jest czymś w rodzaju pamięci długoterminowej komputera. Jest to główny nośnik pamięci , na którym zapisywane są wszystkie Twoje zdjęcia, programy i dokumenty. Na przykład, gdy uruchamiasz program, system operacyjny pobiera niezbędne informacje z dysku twardego.

Do tego celu wykorzystywany jest magnetyczny system pamięci masowej oparty na obracających się dys kach, na których powierzchni zapisywane są dane. Podczas zapisu powierzchnia ta jest namagnesowana bezdotykowo, a podczas odczytu wartości są ponownie przekształcane w zrozumiałe dane.

Inną formą dysków twardych są tzw. dyski SSD („Solid State Disks“), które bazują na pamięci flash, dzięki czemu są znacznie bardziej wytrzymałe i mniej podatne na błędy mechaniczne. Z tego powodu są one stosowane głównie w notebookach. W porównaniu z tradycyjnymi dyskami HDD czas dostępu jest około pięciokrotnie szybszy, dlatego dysk SSD powinien być wykorzystywany głównie do instalacji systemu operacyjnego i uruchamiania programów wymagających dużej wydajności.

1.5 Karta graficzna – interpretator

Karta graficzna służy do przetwarzania procesów zachodzących w komputerze na zrozumiałe obrazy, grafiki i znaki, które następnie są wyświetlane na monitorze za pośrednictwem interfejsu(VGA, DVI, HDMI lub DisplayPort). Tradycyjnie procesor oblicza dane, a następnie przekazuje je do karty graficznej, gdzie są one następnie konwertowane.

Karta graficzna jest podłączana do płyty głównej lub już z nią zintegrowana („onboard“). Większość obecnych modeli wyposażona jest również we własny procesor, tzw. GPU („Graphics Processing Unit“), który wykorzystywany jest np. w wymagających grach do odciążenia procesora.

1.6 Karta sieciowa nawiązuje kontakt ze światem zewnętrznym

Kontroler interfejsu sieciowego (NIC) to interfejs, który umożliwia komputerowi stałe połączenie z siecią i wymianę danych. Jest on podłączany do płyty głównej jako karta lub jest już zainstalowany na pokładzie.

Należy rozróżnić dwa rodzaje sieci:

• Połączenie z siecią LAN („Local Area Network“) odbywa się zazwyczaj kablem poprzez kartę Ethernet.
• Do bezprzewodowego połączenia z siecią WLAN („Wireless Local Area Network“) potrzebna jest natomiast odpowiednia karta WLAN.

Konwencjonalna karta Ethernet ma z reguły tylko jedno przyłącze dla wtyczki sieciowej RJ45, ale obecnie dostępne są także specjalne modele z nawet sześcioma przyłączami.

Dobrze wiedzieć: Obecnie wiele notebooków nie posiada już karty sieciowej podłączanej za pomocą kabla. Większość połączeń odbywa się teraz wyłącznie za pośrednictwem sieci WLAN.

1.7 Rozmowa z komputerem za pomocą urządzeń peryferyjnych

Aby móc współdziałać z komputerem, potrzebne są również odpowiednie urządzenia wejściowe i wyświetlające.

Danewejściowe są przekazywane do komputera za pomocą klawiatury i myszy. Za ich pomocą można przesuwać kursor i wpisywać teksty lub polecenia, które uruchamiają działania.

Wyniki są następnie wyświetlane na monitorze, projektorze lub rzutniku.

Dobrze wiedzieć: Oprócz głównych podzespołów można rozbudować komputer o różne dodatkowe komponenty, które pozwolą na bardziej efektywne wykorzystanie komputera. Należą do nich napędy CD lub DVD, nagrywarki, drukarki i skanery, czytniki kart czy głośniki. Elementy te mogą być częścią komputera, ale nie są absolutnie niezbędne do jego działania.

2 Po prostu wyjaśnione: Oto co dzieje się wewnątrz komputera

Właśnie poznałeś najważniejsze komponenty komputera i słusznie zastanawiasz się teraz, co dzieje się podczas jego obsługi. Pokażemy Ci na prostym przykładzie, co dzieje się wewnątrz obudowy.

Oto co się dzieje, gdy piszesz tekst w programie Word:

1. Włączasz komputer. System operacyjny startuje z dysku twardego.
2. Po uruchomieniu otwierasz swój program do pisania. Dane aplikacji są odczytywane z dysku twardego i ładowane do pamięci roboczej.
3. Wpisujesz żądany tekst.Klawiatura przesyła go do płyty głównej w postaci impulsów elektrycznych. Stamtąd są one przekazywane do procesora.
4. Procesor wraz z kartą graficzną wykonuje niezbędne obliczenia i wysyła wynik na ekran.
5. Wpisany przez Ciebie tekst pojawia się teraz na monitorze. W tej chwili znajduje się on jeszcze w pamięci roboczej.
6. Aby po ponownym uruchomieniu komputera wpisany tekst był nadal dostępny, należy zapisać plik na dysku twardym.