Jeszcze jakiś czas temu oprogramowanie pod Linuksem wiodło swoisty „cienisty byt“ obok Windowsa, ale nie zawsze muszą to być płatne aplikacje. Tymczasem oprócz przeglądarek takich jak Firefox czy Chrome istnieje wiele programów open-source, dzięki którym warto się przesiąść. Niektóre dystrybucje, takie jak Debian czy Ubuntu, mają w standardzie całą gamę praktycznych narzędzi (np. firewall), ale jest ich oczywiście znacznie więcej. W tym artykule przedstawiamy najlepsze z nich.

1. gimp – profesjonalna edycja zdjęć za darmo

Dzięki narzędziu open-source Gimp (GNU Image Manipulation Program) otrzymujemy program do edycji obrazów na równi z Adobe Photoshop – i to całkowicie za darmo. Ten pakiet graficzny oferuje wiele funkcji, w tym liczne filtry, efekty i funkcje maskowania, różne narzędzia do malowania i retuszu, obsługę kolorów (HSV, RGB i CMYK), automatyczną edycję obrazów za pomocą skryptu i głębię kolorów 32 bity. Oprócz najważniejszych formatów obrazów, takich jak EPS, JPEG, GIF, BMP czy TIF, Gimp opanowuje również format skalowalnej grafiki wektorowej SVG, egzotyki takie jak SGI, G3, RAS czy DNG, a nawet formaty medyczne takie jak DICOM czy DCOM.

Wskazówka: Instalując konwerter RAW (np. Raw Therapee lub Darktable) można również importować zdjęcia w formacie raw bezpośrednio do Gimpa.

Dzięki Gimpowi możesz w mgnieniu oka przycinać, kadrować, obracać, odwracać i zniekształcać zdjęcia. W przypadku złożonych edycji można tworzyć warstwy, na których można dokonywać oddzielnych zmian. Ponadto program oferuje możliwość zastępowania określonych kolorów, koloryzowania zdjęć, retuszowania błędów, prostowania horyzontu czy klonowania obszarów obrazu. Nie znajdziesz jednak funkcji przetwarzania wsadowego. Zamiast tego Gimp posiada własny język makr, za pomocą którego można zaprogramować między innymi własne filtry.

Wskazówka: Gimp dostępny jest także w wersji portable, którą możesz uruchomić bez instalacji, na przykład z pamięci USB lub zewnętrznego dysku twardego.

2 Kodi – alternatywa dla Windows Media Center (WMC)

Kodi (dawniej XBMC) to darmowy, cross-platformowy odtwarzacz multimedialny, za pomocą którego można zarządzać filmami, serialami i zdjęciami, a nawet odbierać telewizję. Za jego pomocą można również uzyskać dostęp do muzyki i wideo z płyt CD, DVD lub niezaszyfrowanych Blu-ray. Oprogramowanie obsługuje najważniejsze kodeki i formaty, takie jak AVI, MPEG, AIFF, MIDI, BMP czy RAW. Oprócz lokalnie przechowywanych treści można również odtwarzać strumienie internetowe lub media dostępne w sieci oraz filmy 3D (SBS, TAB, anaglif i przeplot). W razie potrzeby Kodi pełni nawet funkcję czytnika RSS lub menedżera plików.

https://youtu.be/vUYs5KgqeGc

Wskazówka: Dzięki specjalnej aplikacji (np. Panasonic TV Remote 2 ) możesz użyć iPhone’a lub iPada jako pilota do Kodi.

Na odpowiednich urządzeniach można wygodnie obsługiwać centrum multimedialne za pomocą wprowadzania dotykowego. Ponadto poprawiono również możliwości UPnP, co pozwala np. na przesyłanie filmów Apple AirPlay na iPadzie bezpośrednio do Kodi w celu odtwarzania. Za pomocą wtyczek można również zintegrować inne usługi, takie jak YouTube, Dropbox czy Shoutcast. A nawet możliwa jest telewizja na żywo i nagrywanie. Odpowiedni przewodnik po programach (EPG) jest również dostępny jako dodatek.

3 LibreOffice – młodszy brat Open Office

Oprogramowanie biurowe LibreOffice to darmowa alternatywa dla pakietu Office, rozwijana niezależnie od wydzielenia z Oracle w 2010 roku. Podobnie jak jego wzór z Microsoftu i większy brat OpenOffice, pakiet LibreOffice zawiera edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny, program do prezentacji i rysowania, bazę danych, oprogramowanie graficzne i edytor formuł.

LibreOffice odczytuje i edytuje dokumenty MS Office w formatach DOCX, XLSX i PPTX oraz umożliwia zapisywanie jako DOC, XLS i PPT. Oprócz tego można tworzyć dokumenty PDF oraz drukować etykiety lub wizytówki wszystkich popularnych producentów. Pakiet biurowy uzupełniają różne opcje projektowania tabel oraz „tryb HTML“, za pomocą którego można projektować całe strony internetowe.

Dobrze wiedzieć: LibreOffice jest również dostępny jako aplikacja internetowa, która może być używana za pośrednictwem dowolnej przeglądarki internetowej i oferuje podstawowe funkcje edycji dokumentów.

Poszczególne komponenty są dostępne poprzez centralne menu startowe. Pasek boczny z opcjami ustawień i funkcjami formatowania można w razie potrzeby odłączyć, dzięki czemu nie traci się orientacji nawet na dużych monitorach. Z każdego modułu można też tworzyć dokumenty pozostałych aplikacji. W wersji portable z LibreOffice można korzystać także w podróży (np. z pamięci USB).

4 Przegląd innego przydatnego oprogramowania dla Linuksa

W poniższej liście zebraliśmy dla ciebie kilka bardziej praktycznych narzędzi dla Linuksa:

VLC Media Player	Odtwarzacz open-source do odtwarzania plików audio i wideo różnych formatów i protokołów strumieniowych, a także płyt DVD/VCD. VLC obsługuje również strumieniowanie MPEG i DIVX , dzięki czemu może odtwarzać filmy podczas ich pobierania. Dostępny również w wersji portable.
Simplenote	Praktyczna aplikacja do sporządzania notatek, która po przerwie w 2020 roku jest ponownie aktywnie rozwijana przez Automattic (firmę stojącą za WordPressem). Oprogramowanie oferuje szereg pomocnych funkcji, takich jak przeszukiwalne notatki, synchronizacja między urządzeniami czy różne opcje udostępniania.
ClamAV	Antywirus open-source z interfejsem wiersza poleceń i skanerem poczty elektronicznej. Wsparcie dla wielu typów plików, takich jak PDF, ZIP czy dokumenty Office.
Veracrypt	VeraCrypt umożliwia pełne lub częściowe 256-bitowe szyfrowanie dysków twardych i nośników wymiennych (opcjonalnie za pomocą AES/Rijndael, Serpent, Kuznyechik, Camellia i Twofish). Wrażliwe dokumenty mogą być zapisywane w chronionych hasłem plikach kontenerowych, które dla świata zewnętrznego zachowują się jak „normalny“ plik.
Openshot	Darmowy, nieliniowy edytor wideo do edycji i zapisywania projektów filmowych o rozdzielczości do 4K. Zakres funkcji oprogramowania obejmuje animacje 3D, różne przejścia i efekty, ruchy kamery oparte na krzywych i mieszanie ścieżek audio.
Audacity	Otwarty edytor WAV z licznymi funkcjami do cięcia, konwersji i łączenia plików audio. Obsługuje formaty WAV, AIFF, ADPCM, AU, IRCAN, MP3, MIDI i Ogg Vorbis. Na stronie do pobrania znajdują się również liczne wtyczki do efektów (np. syntezator), filtrów, biblioteka importu/eksportu FFmpeg, koder LAME MP3 itp.
Steam	Platforma dystrybucji online gier komputerowych, oprogramowania, filmów, seriali i urządzeń. Opracowana i prowadzona przez firmę Valve Corporation. Oprogramowanie umożliwia również zakup licencji, odblokowywanie i instalację gier.
XMind	Darmowe narzędzie do tworzenia map myśli ze zintegrowaną funkcją chmury. Oprogramowanie oparte jest na Eclipse i przynosi podstawowe funkcje do tworzenia różnych diagramów, map myśli, wykresów przepływu itp.
Blender	Pakiet graficzny do projektowania i modelowania obiektów 3D oraz animacji. Program posiada modułowy interfejs użytkownika, w którym można dowolnie zestawiać poszczególne narzędzia i funkcje.
KeePass 2	Menedżer haseł do szyfrowanego przechowywania (SHA-256) haseł i nazw użytkowników. Dane dostępowe mogą być automatycznie wprowadzane do masek logowania stron internetowych za pomocą funkcji auto-type.
Calibre	Konwerter e-booków, za pomocą którego dokumenty o różnych formatach można przekształcić w e-booki. Importowane są między innymi formaty CBC, HTML, MOBI, OEB, PDF, TCR i TXT. Można je następnie przenieść bezpośrednio do Kindle & Co.
Oracle VM Virtual Box	Umożliwia instalację systemu Windows jako systemu gościnnego. Każda maszyna wirtualna może być indywidualnie dostosowana (RAM, dysk twardy, CPU). Możliwe jest również przeciąganie i upuszczanie pomiędzy systemami oraz wymiana poprzez folder współdzielony.