E-mail, pobieranie plików czy strony internetowe: Bez DNS praktycznie nic nie działa w Internecie, ponieważ jest on odpowiedzialny za rozwiązywanie kryptycznych adresów IP na sensowne nazwy. W tym kontekście fundamentalną rolę odgrywają tzw. serwery root, bez których adresy IP w obecnej formie nie byłyby możliwe. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa serwer root, jakie zadanie spełnia w Systemie Nazw Domen i co odróżnia go od serwera dedykowanego.

1. serwer root? Co to jest.

Serwer główny (również root name server, DNS root server lub w skrócie root server) to z definicji serwer, którego jedynym zadaniem jest publikacja strefy głównej DNS. Przyjmuje on elementarną funkcję w tłumaczeniu nazwy domeny na adres IP (tzw. forward lookup), odpowiadając na zapytania klientów w strefie głównej DNS. Serwery root mogą pracować zarówno pod kontrolą systemu Windows, jak i Linux.

Warto wiedzieć: Strefa root oznacza najwyższy poziom w przestrzeni nazw DNS.

Podstawowym rozróżnieniem są dwa rodzaje serwerów głównych:

• Globalne serwery root DNS zapewniają możliwość surfowania po Internecie za pomocą komputera, smartfona czy tabletu, a domena jest przekierowywana na właściwy serwer. Obecnie istnieje 13 serwerów tego typu rozmieszczonych na całym świecie, które stale synchronizują Twoje dane. Są one obsługiwane przez różne instytucje, które z kolei podlegają ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Number). Serwery główne DNS są kolejno nazywane według schematu <literka>. root-servers.net i każdy z nich może być osiągalny pod adresem IPv4 oraz adresem IPv6.
• Jeśli firma chce sama obsługiwać serwer główny w centrum danych lub zlecić jego obsługę, do wyboru są różne rodzaje hostingu (np. w chmurze), a także serwery wirtualne (vServer) lub sprzętowe. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w ostatniej części artykułu.

2. zadanie serwera głównego dla DNS

Serwery nazw głównychnie wykonują samodzielnie rozwiązywania nazw, a jedynie dostarczają klientom żądającym informacji o serwerze DNS, od którego otrzymają dalsze informacje o żądanym adresie IP. W zasadzie sam serwer nazw administruje jedynie plikiem strefy root o wielkości nieco poniżej 2 MB, który zawiera wszystkie informacje niezbędne do funkcjonowania DNS. Oceniając ten plik według ustalonej hierarchii, można przypisać adresy IP i domeny najwyższego poziomu (TLD). Ponadto odpowiada on na zapytania dotyczące TLD, jeśli serwer nazw nie odpowiada.

Oznacza to, że serwer główny może teoretycznie składać się z jednego komputera. W praktyce jednak zazwyczaj korzysta się z kilku połączonych systemów („serwerów logicznych“), które są wspólnie odpowiedzialne za to zadanie.

Do rozwiązywania nazw używa się wielu różnych serwerów nazw, ale serwery nazw root odgrywają w tym procesie szczególną rolę. Reprezentują one najwyższą instancję rozwią zywania nazw i są pierwszym punktem kontaktu w zakresie określania adresu IP. Dlatego bardzo ważne jest, aby mogły one wykonywać swoje zadanie w sposób ciągły i niezawodny.

3 Globalne serwery nazw root w skrócie

Litera	Adres IPv4	Adres IPv6	Operator
A	198.41.0.4	2001:503:ba3e::2:30	VeriSign
B	192.228.79.201	2001:478:65::53	USC-ISI
C	192.33.4.12	2001:500:2::c	Cogent Communications
D	199.7.91.13	2001:500:2d::d	Uniwersytet Maryland
E	192.203.230.10	2001:500:a8::e	NASA
F	192.5.5.241	2001:500:2f::f	ISC
G	192.112.36.4	2001:500:12::d0d	U.S. DoD NIC
H	128.63.2.53	2001:500:1::803f:235	Laboratorium badawcze armii USA
I	192.36.148.17	2001:7FE::53	Netnod
J	192.58.128.30	2001:503:c27::2:30	VeriSign
K	193.0.14.129	2001:7fd::1	RIPE NCC
L	199.7.83.42	2001:500:3::42	ICANN
M	202.12.27.33	2001:dc3::35	Projekt WIDE

Dobrze wiedzieć: Każdy z wymienionych w tabeli serwerów nazw głównych posiada identyczną kopię pliku strefy głównej.

4. Przykład działania serwera głównego

1. Wpisujesz adres wintotal.de w wierszu adresowym swojej przeglądarki.
2. Aby Twój klient mógł połączyć się z powiązanym adresem IP i pobrać z serwera żądaną treść, adres internetowy musi zostać zamieniony na adres IP.
3. W tym celu najpierw przeszukiwany jest cache. Jeśli nie ma tam adresu, wysyłane jest zapytanie DNS do odpowiedniego serwera dostawcy.
4. Jeśli tam również nie ma adresu IP, wysyłane jest zapytanie do odpowiedzialnego serwera głównego. Ten serwer wypisuje rejestrator. Następnie adres URL może zostać przekształcony w adres IP, który może zostać przekazany do komputera żądającego. Serwer główny jest więc ostatnią możliwą instancją, która może rozwiązać adres internetowy na IP.
5. Adres IP może być teraz odczytany przez przeglądarkę.

Excursus: Serwer główny czy serwer dedykowany?

Niniejszy artykuł traktuje wyłącznie o serwerach nazw głównych, które dotyczą systemu nazw domen. W dziedzinie hostingu często jednak mylnie używa się terminu serwer root jako synonimu serwera z prawami superużytkownika. W przeciwieństwie do „serwera współdzielonego“, hoster udostępnia go wyłącznie jednemu klientowi i przyznaje mu rozszerzone prawa do niego. Dzięki temu klient ma pełną kontrolę nad swoimi aplikacjami i usługami, ale musi też sam zadbać o aktualizacje, kopie zapasowe, dostęp i ustawienia bezpieczeństwa. Serwery Root są więc zazwyczaj przeznaczone tylko dla profesjonalnych administratorów.

Jeśli brakuje Ci niezbędnej wiedzy do administrowania serwerem root, możesz zamiast tego wynająć serwer zarządzany od jednego z wielu dostawców w Niemczech. Jest to stosunkowo tania alternatywa dla zakupu własnego sprzętu, zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw, ponieważ oprócz niższych kosztów inwestycyjnych, wynajem pozwala również zaoszczędzić pieniądze w zakresie tworzenia kopii zapasowych, chłodzenia, konserwacji i wymagań przestrzennych. Hoster zajmuje się udostępnianiem i administracją serwera, ale programy i aplikacje nadal mogą być konfigurowane indywidualnie. Serwery zarządzane są więc również dobrą alternatywą dla użytku domowego. Dodatkowy wysiłek znajduje jednak odzwierciedlenie w cenie: serwery zarządzane są zwykle droższe niż systemy zarządzane samodzielnie.